اسکچاپ با همه سادگیش، ویژگی هایی داره که شاید برای یه کاربر انقدر کاربردی باشه که حتی به عدم وجودش فکر نکرده باشه. جزییات و ریزه کاری هایی که تو منطق این برنامه هست منو همیشه به فکر فرو میبره و بعضی وقتا واقعا دلم می خواد داد بزنم عالیهه! اکثر این نکات تو برنامه های مشابه دیده نمیشه و همین ویژگی ها باعث میشه اسکچاپ اسکچاپ باشه. هرچند غیرممکن نیست بعضی از این ویژگی های ساده تو نرم افزارهای دیگه هم پیاده بشه و شاهد حضور این ویژگی ها به واسطه پلاگین هایی برای اون نرم افزارها باشیم

1. ترسیم خودکار صفحات

تو نگاه اول شاید برای یه اسکچاپ کار ویژگی خیلی پیش پا افتاده ای باشه اما وقتی شما مدلسازیو با نرم افزارهای دیگه مثله مکس یا راینو یا… انجام داده باشید به اهمیت ماجرا پی می برین. همونطور که شاید بدونید تو اسکچاپ هرگاه ما شکلی ترسیم کنیم که یک محیط بسته باشه بصورت خودکار صفحه متشکل از اون خطوط ترسیم میشه. هرچند به دلایلی ممکنه همیشه این صفحه ایجاد نشه اما این ویژگی فوق العادست، مخصوصا برای کارهایی که حجم عظیمی از ترسیمات سه بعدی رو دارند. مشابه این ویژگی تقریبا تو هیچ نرم افزار دیگه ایی نیست و باعث شده امکاناتی در اسکچاپ ایجاد بشه که مدلسازی رو بسیار ساده و سریع بکنه

2. ایزولیت خودکار

ویژگی کاربردی و بسیار دوست داشتنی دیگه ایزولیت (isolate) کردن خودکار اسکچاپه، کافی شما از منوی View گزینه Component Edit و بعد از اون گزینه Hide Rest Of Model رو بزنید. از این به بعد با دبل کلیک کردن روی هر گروه و وارد شدن در محیط ادیت گروه تمام ترسیمات غیر از گروه انتخابی مخفی میشن و با سرعت بیشتری می تونید مدل کردن خودتون رو ادامه بدید. اینکار مخصوصا برای مدل های سنگین بسیار کاربردیه. شاید بگین ایزولیت کردن تو نرم افزارهای دیگه هم هست که جواب بله است اما خودکار بودن و سرعت بالای ایزولیت اسکچاپ واقعا بی نظیره در ضمن کافیه برای این دستور یک میانبر هم بزارید تا هنگام فعال بودن هر هر ابزار و در میانه مدل کردن بتونید بین حالت ایزولیت و غیرایزولیت سریعا سوئیچ کنید و برای مثال هرلحظه تغییرات رو با بقیه مدل چک کنید.

3. مشاهده پشت و روی صفحات

میتونم در ثنای این ویژگی سالها سخنرانی کنم!!! اما فقط وقتی قدر این ویژگی رو میفهمید که بخواین یک مدل رو از نرم افزاری به نرم افزار دیگه ببرید. همونطور که می دونید صفحات تو هر نرم افزاری که ترسیم بشن یک طرف روی آن صفحات هست و یک طرف پشت. معمولا تو نرم افزار های رندر گیری و یا … پشت صفحات رفتار درستی از خودشون نشون نمیدن و حتی بعضی وقتا اگه به یه صفحه از پشت نگاه کنیم دیده نمیشه. بخاطر همین بهتره همیشه مدل کردن به گونه ای باشه که همه صفحات روشون به دوربین باشه (بعله حتی گل هم پشت و رو داره تو دنیای تری دی!) خوب یک کار طاقت فرسا رفع عیب این پشت و رو بودنه که همه نرم افزار ها تو این زمینه اصلا و ابدا کاربر پسند نیستن و حتی بعضی وقتا عملا غیر ممکنه این کار توشون، اما تو اسکچاپ کافیه شما گزینه Monochrome رو از منویView و Face Style انتخاب کنید تا همه صفحاتی که پشتشون به شماست رو با رنگ تیره ببینید و به راحتی برعکسشون کنید. من این قابلیت رو تقریبا تو همه کلاس هام چه 3dsMax، چه Rhino، چه Lumion به عنوان یکی از ابزار کاربردی توضیح میدم.

4. اندازه دهی به کمک خود مدل

یه کم تیتر این مورد نامفهومه ولی در عمل خیلی ساده و قابل فهمه. نمی دونید یک صفحه رو چقدر بالا بیارید تا با لبه پنجره در طرف دیگه هم اندازه شه؟؟ کافیه صفحه اول رو پوش کنید و به جای اندازه دادن بصورت دستی روی اندازه مرجع در هر جای دیگه کلیک کنید. می دونم که این مورد رو میدونستین و کار هر لحظتونه اما شاید ندونید که تو بقیه نرم افزارها از این خبرا نیست! دیگه من در مورد اسنپ و ترک هوشمند اسکچاپ توضیح نمی دم تو خود حدیث مفصل بخوان!

5. مشاهده ی داده های هندسی

نمی دونم شما چقدر از دستگاه های cnc استفاده می کنید یا تاحالا چندبار متره کردین؟ تو اسکچاپ شما می تونید با انتخاب خط، صفحه و حجم داده های هندسی اونهارو یعنی طول، مساحت و حجم رو در لحظه مشاهده کنید. ویژگی باحالشم اینه که مثلا اگه 20 تا صفحه مختلف رو انتخاب کنید در لحظه مجموع همه اون مساحتا رو ببینید. (دیدن حجم یه نکته داره اگه می دونید تو بخش نظرات بگین) هرچند این ویژگی رو بصورت مشابه بشه تو نرم افزار های دیگه پیدا کرد اما اگه ازش مثلا برای متره استفاده کنید می فهمید که تفاوت در راحتی و سرعت از زمین تا آسمونه. مثلا پروژه نظام مهندسی مشهد که تو قسمت پروژه ها هست کار مترش به کمک اسکچاپ انجام شده.

6. عدم وجود منحنی

محدودیت واقعا آدما رو ستاره می کنه! خیلی شیک و مجلسی چیزی در اسکچاپ به نام منحنی تعریف نشده. واقعا این تصمیم خیلی شجاعت می خواسته چون اینو به هرکی میگم چشاش گرد میشه. درسته که این اتفاق مسئله خوشآیندی نیست اما اگر به مزیت هایی که ایجاد کرده فکر کنید می بینید نه واقعا مثله اینکه بد هم نیست و واقعا می تونیم این ویژگی رو تو لیستمون به عنوان یک ویژگیه خلاقانه اسکچاپ در نظر بگیریم. سبک شدن بی نظیر کار هنگام مدلسازی و رندر، امکان خروجی گرفتن راحت تر به هر فرمتی، امکان درک بهتر صفحات (چون اصولا حل معادلات درجه دار در ذهن کار سختیه) و نزدیک تر بودن به دنیای واقعی (چون غیر از محصولاتی که توسط ربات ساخته میشه اکثر محصولات از برش ها و قطعات صاف ساخته میشن) و … از مزیت های حذف مفهموم منحنی واقعی از اسکچاپه. (البته یکی از بزگترین مشکلاتی که ایجاد میکنه محدود کرد مدل سازی پارامتریک و الگوریتمیه).

7. 3DWAREHOUSE

قبلا گفتم بازم میگم، خرت و پرت فروشی اسکچاپ هنوز که هنوزه درک نشده. سیاست در دسترس عموم بودن و کاملا مجانی بودن کتابخانه فایل های سه بعدی اسکچاپ ابتکاری بی نظیر از اسکچاپ بوده که روز به روزم داره بزرگتر و بهتر میشه. پس همین الان یه سر بش بزنین شاید پروژه این ترمتون رو یک گذاشته باشه برای دانلود (مسئولیتش با خودتون دیگه!). تا بحث داغه بگم مجموعه ای از پترن های ایرانی رو من مدل کردم و داخل 3dwarehouse گذاشتم.

8. ابزارهای چندعملکردی

یه ویژگی بسیار باحال اسکچاپ ابزارهاشه که خیلی ساده می تونن با ترکیب با دکمه های کیبرد چند تا عملکرد داشته باشن. مثلا شما با پاک کن اسکچاپ هم میتونید پاک کنید هم خطوطو انتخاب کنید هم مخفی و یا نرم کنید و یا مثلا با متر هم می تونید اندازه بزنید هم کارو اسکیل کنید.

9. صفحه کار هوشمند

مفهوم صفحه کار یا Work Plane تقریبا تو همه نرم افزار های مدلسازی هست و منظور از اون صفحه ای است که هنگام ترسیم خطوط، اون خطوط روش قرار می گیرند. خوب تو اسکچاپ این صفحه هر لحظه بصورت هوشمند توسط خود اسکچاپ انتخاب میشه. یعنی چی؟ یعنی اینکه اگه شما ابزار ترسیم مستطیل رو انتخاب کنید در حالت عادی اونرو روی زمین میکشه، اگه ابزار رو روی یک صفحه عمودی ترسیم کنید مستطیل رو عمودی می کشه و اگه یک صفحه مایل رو انتخاب کنید مستطیل رو موازی و روی اون صفحه به صورت مایل میکشه.

10. قابلیت های پنهان

واقعا فروتنی از سرو پای اسکچاپ میریزه، شما وقتی اسکچاپ رو نصب می کنید و باز می کنید با یک صفحه کار و چند ابزار ساده مثله مداد و سطل رنگ روبه رو میشید. ابزارهایی که تو اسکچاپ تازه نصب شده فعاله از پینت ویندوز کمتره! خوب این ویژگی یه شمشیر دو لبست از یه طرف سادگی اون باعث میشه که کسایی که مدل کردن رو شروع کردن سنگ کپ نکنن و کم کم شروع به یادگیری نرم افزار بکنن از یه طرف دیگه واسه بعضی از ما که عادت کردیم که همه چیزو سطحی میبینیم و درنگاه اول وقتی اونو با نرم افزاری مثل AutoCAD یا Rhino مقایسه میکنیم، بنظرمون نرم افزاری بی قابلیت بیاد. اما به شخصه از این سیاست اسکچاپ خوشم میاد چون بنظرم ابزارهای اسکچاپ به کمک پلاگین هاش بسیار کامل هستند و هر وقت نیاز به یادگیری اونها باشه میشه اونارو پیدا و فعال کرد و ازشون استفاده کرد. پس من این مورد رو هم به لیست ویژگی های منحصر بفرد اسکچاپ که تو بقیه نرم افزارها نمیشه دید اضافه می کنم و لیستم رو با مورد دهم کامل میکنم.

اینکه اسکچاپ با همه خنگیش که بخاطر تلاش برای هوشمند بودنش بوده ایرادات و نقصهایی داره غیرقابل انکاره اما مطمئن باشین تو زمینه مدلسازی، شما هرچقدر هم تو نرم افزارهای مدلسازی دیگه خبره باشین همیشه یک کاربر متوسط اسکچاپ هست که چندین برابر سرعت مدلسازی شما می تونه عمل کنه. پس براتون به عنوان کسی که نرم افزارهای متعدد رو بلده و درکار حرفه ای ازشون استفاده کرده یه پیشنهاد دارم و اون استفاده از قابلیت هر نرم افزار به جای خودشه. و چه نرم افزاری بهتر از اسکچاپ برای مدلسازی کارهای معماری در فاز طراحی.

به نظر شما کدوم ویژگی اسکچاپ اونو از بقیه نرم افزار ها متفاوت میکنه؟