توجه ۱: در این مقاله ساخت پلاگین های اسکچآپ و یا زبان روبی آموزش داده نمیشود. بلکه هدف این مقاله ارایه راهنمایی سریع و ساده برای کسانی است که علاقمند به ساخت پلاگین برای نرم افزار اسکچآپ اند ولی روند انجام کار را نمیشناسند.
توجه ۲: در این جا فرض بر این است که نرم افزار اسکچآپ را میشناسید و میدانید پلاگین روبی چیست. در غیر این صورت این مقاله کاربردی برایتان ندارد اما پیشنهاد میکنیم برای شروع دریابید
اسکچآپ چیست؟ و یا کمی
راجع به پلاگین های روبی بدانید و یا
با با چند پلاگین ضروری آشنا شوید.
برای ساخت پلاگین های روبی به چه چیزهایی نیاز داریم؟
۱- هدف:
اگر سری به
انبار پلاگینهای سایت اسکچیوکیشن و یا
انبار پلاگینهای سایت اسکچآپ و یا
همچین منابعی بزنید٬٬ کاملا متوجه خواهید شد که هزاران پلاگین با کاربردهای عالی به رایگان و با
شیوهی دسترسی ساده در اختیار عموم قرار گرفته است. هرچند که به تازگی امکاناتی برای همیاری مالی سازندگان پلاگینها ایجاد شده است و همچنین امکان ساخت پلاگینهای تجاری نیز وجود دارد٬٬ اما با توجه به امکانات زیرساخت مالی کشورمان کسب درآمد از فروش پلاگینی که ساخته اید خیلی خیلی دشوار است و اگر هدفتان کسب درآمد است میبایست واقعا با ارایه محصولی متفاوت راه دشواری را هم طی کنید. بنابراین با وجود هزاران پلاگین رایگان و امکان کم کسب درآمد٬ هم ایده پرقدرتی باید برای پلاگینتان داشته باشید و هم انگیزهی کافی.
اما این به این معنی نیست که دیگر جایی برای خلاقیت باقی نمانده و یا ایده دستنخورده ای وجود ندارد. همان طور که میدانید اسکچآپ به دلیل سادگی علاقمندان بسیاری دارد همین سادگی را اگر با نیاز بازار هماهنگ کنید مسلما جای پیشرفت بسیاری و جود دارد. به طور مثال در حرفه تزیینات داخلی آشپزخانه و ساخت کابینت نرم افزار مشهوری به اسم Kitchen Draw وجود دارد که امکان طراحی کابینت٬ ایجاد الگوهای برش به وسیله دستگاه CNC و همین طور متره و برآورد مواد اولیه (صفحات MDF) را ایجاد میکند. این نرم افزار همچنین در داخل کشور هم بسیار مشهور است و عاملین این رشته از آن استفاده میکنند. اما واقعا تمام کارآیی این نرم افزار میتواند در قالب یک پلاگین اسکچآپ ارایه شود. در این صورت بدون درگیر شدن با یک نرم افزار سه بعدی کامل٬ بهراحتی و فارق از بستر نرم افزاری میتوان فقط روی امکانات تخصصی مود نیاز انرژی گذاشت و آنها را پیشرفت داد. توجه کنید این فقط نمونه ای است از ایدههایی که میتوانند با داشتن هدف مشخص٬ به واقعیت تبدیل شوند.
۲- دانش برنامه نویسی:
در زمان مالکیت گوگل بر نرمافزار اسکچآپ امکان اجرای کدهای زبان روبی هم به صورت زنده (Console) و هم در قالب پلاگین به این نرم افزار اضافه شد. اما زبان روبی چیست؟
زبان روبی (Ruby Programming Language)٬ در دایرهی زبانهای اسکریپتی است و زبانی شی گرا قلمداد میشود.
زبان های اسکرپتی آن دسته از زبانهای کامپیوتری استند که دستورات آن ها مستقیما و خط به خط به یک نرم افزار واسط فرستاده شده و پس از تفسیر٬ اجرا میشوند. این به این معنی است که برای اجرای برنامه ای که با زبان روبی نوشته اید حتما احتیاج دارید آن را در نرم افزار واسط دیگری اجرا کنید (مثل فایل MP3 که حتما باید آن را در نرم افزار پلیر اجرا کنید). این هم مزیت است (سرعت یادگیری این زبان ها بسیار بالا است٬ امکان عیب یابی کد ها ساده است و برنامه در هر دستگاه و پلتفرمی قابل اجراست) اما به دلیل احتیاج به واسط سرعت اجرا و قدرت آن ها از زبان های برنامه نویسی به زبان ماشین پایین تر است. اسکچآپ به صورت داخلی امکان اجرای کدهای روبی را دارد و به عنوان نرم افزار واسط عمل میکند.
روبی در دهه ۹۰ میلادی توسط
یوکیهیرو ماتسوموتو اختراع شده است. حقیقتا میتوان روبی را از سادهترین زبانهای کامپیوتری دانست. کدهای نوشته شده در این زبان شباهت خیلی زیادی به متون نوشته شده به زبان انگلیسی دارند. syntax (دستور زبان) اصلی این زبان به قدری ساده شده است که واردین از زبانهای دیگر را کمی گیج میکند (برای تازه کارها این مزیت بزرگی است).
اما شاید این سوال برایتان پیش بیاید که مگر در زبان روبی کدهایی برای کار در اسکچآپ هم پیشبینی شده بوده است؟ جواب مسلما خیر است. برای ساخت پلاگین اسکچآپ شما میبایست با بهره گیری ازتکه کد* هایی که اسکچآپ در اختیارتان قرار میدهد و با اصول زبان روبی دستورات مدنظرتان را اجرا کنید.
* نام این تکه کدها در برنامه نویسی Method است. در واقع این طور در نظر بگیرید که یک عمل به خصوص در سیستم مشخص شده است و برای انجام آن یک کلمه کلیدی قرار دارد. برای انجام این عمل فقط کافی است در جملهتان از آن کلمه کلیدی نام ببرید (خیلی ساده است نه؟).
در
اینجا میتوانید فهرستی از متدهایی که اسکچآپ در اختیارتان قرار میدهد را مشاهده کنید.
از کجا شروع کنیم؟
۱- زبان روبی بیاموزید:
فرض بر این است که هیچگونه آشنایی اولیهای با برنامه نویسی یا زبان روبی ندارید (اگر آشنایی دارید کارتان بسیار ساده است).
در این صورت بیایید برنامه نویس شویم! بر خلاف تصور عموم برنامه نویسی به آن دشواری که فکر میکنید نیست و برنامه نویسان موجودات فضایی نیستند. برنامه نویسی بسیار شیرین است و حتی اگر رشته تحصیلی و شغلیتان کوچکترین ارتباطی به این مسئله ندارد٬ باز هم میتوانید برنامه نویسی یاد بگیرید. برنامه نویسی نه تنها دیدگاهتان راجع به کامپیوتر را عوض میکند بلکه حتی در زندگی واقعی هم سبب میشود بهتر تصمیم گیری کنید. به من اعتماد کنید شروع به یادگیری یک زبان برنامه نویسی کنید (روبی انتخاب خوبی است؛ هم انگیزه کافی وجود دارد و هم بسیار ساده است) تا معتادش شوید. اگر باور ندارید به
Codeacademy اعتماد کنید. کد آکادمی سایت اینترنتی است که اصولا برای تعلیم برنامه نویسی به کسانی که پیشینهای در این زمینه ندارند ایجاد شده است.
شیوی کار کدآکادمی به صورت است که پس از ثبت نام٬ یک دوره آموزشی (که در مورد شما میتواند Ruby باشد) را انتخاب میکنید سپس فهرستی از درس ها که هر کدام هم شامل زیر بخشهای متعدد است در اختیارتان قرار میگیرد٬ از اولی شروع میکنید و همین طور به صورت خودکار در درس ها پیش میروید. همان طور که گفته شد هر درس بخشهایی (Section) را شامل میشود و هر بخش چنیدین صفحه دارد. در هر صفحه در سمت چپ ابتدا توضیحات درس نوشته شده است (به زبان انگلیسی ساده) و در زیر آن توضیحات تمرین قرار دارد. در میانه صفحه محل نوشتن کدهای تمرین است. و در سمت راست صفحه نتیجه تمرینتان را به صورت زنده میبینید. در آخر هر صفحه کلید Save را فشار میدهید٬ کد هایتان بررسی میشود و به صفحه بعدی میروید. حتی در صورتی که به مشکل برخوردید میتوانید از Hint موجود در صفحه بهره ببرید.
کل روند بسیار پویا و جالب طراحی شده است و با دادن مدال های متعدد (که میتوانید آن ها را به دوستانتان در شبکههای اجتماعی نشان دهید!) سیستم شما را تشویق به ادامه میکند. حتی اگر علاقه ای به کل ماجرای ساخت پلاگین روبی ندارید باز هم سری به این سایت بزنید روند کار بسیار جالب و هیجان انگیز است و میتوان گفت این نرمافزار مدرس آنلاین و هوشمند٬ شبیه بازیهای فکری طراحی شده است.
به غیر از codeacademy و برای مطالعه عمیقتر و بیشتر٬ کتاب «آموزش روبی - از مبتری تا پیشرفته» نوشته پیتر کوپر و برگردان مهندس مهران ریواده و محمودرضا ریواده از انتشارات جهان ادیب٬ منبع بسیار خوبی برای شروع یادگیری و بسط دانستهها است. در این کتاب با بیان ساده و از ابتدا (در حد صفر) زبان روبی شرح داده شده است.
* شاید این که یک نفر معمار٬ زبان برنامه نویسی بیاموزد عجیب و اشتباه به نظر برسد اما نخست شاید با توجه به بند اول این مقاله (داشتن هدف) بتوان توجیه مناسب این کار را یافت و پس از آن توجه به این موضوع که چشیدن طعم رشتهای متفاوت٬ هر چند که شاید در روند تحصیلی و شغلی که برای خودتان انتخاب کردهاید جایی نداشته باشد٬ خودش نه تنها ماجراجویانه است٬ بلکه شاید درهای تازه ای را نیز به رویتان باز کند.
۲- برنامه ریزی کنید:
پس از آن که ایده اولیه نابتان را یافتید٬ تحقیق کنید ببینید آیا پلاگین هایی با کارکرد مشابه (و یا نزدیک به آن) وجود دارند؟ اگر آری٬ بر روی آن ها بررسی انجام دهید. هدف و انتطاراتتان را به روشنی مشخص کنید. از بخش ها و کار کردهای پلاگینتان فلوچارت تهیه کنید و با برنامه پیش بروید.
۳- از راهنمای خود اسکچآپ بهره گیری کنید. از
اینجا شروع کنید و توضیحات را بخوانید و از منوی سمت چپ به ترتیب پایین بروید. همچنین میتوانید با راهنمایی های قدم به قدم که در
اینجا وجود دارد اولین کد ها را بنویسید و نتیجهاش را بر روی صفحه ببینید و یا کمی پیشرفته تر
اولین پلاگین کاملتان را به سرعت و سادگی بسازید.